ရာသီဥတုေျပာင္းလဲျခင္းသည္ လူသားတစ္ရပ္လံုး၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေၾကာင့္ ေပၚေပါက္လာျခင္းျဖစ္၍ ယင္း၏ ဆိုးက်ဳိးမ်ားကို ေလ်ာ့ပါးေအာင္ လုပ္ရန္၊ တန္ျပန္ရန္မွာလည္း လူသားတိုင္း၏ တာ၀န္ပင္ ျဖစ္သည္။ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲေနျခင္းျဖစ္စဥ္၏ အေျခခံသေဘာတရား အပါအ၀င္ ယင္းကို မည္သို႔ ညီညာျဖျဖ အေကာင္းဆံုး ရင္ဆိုင္ၾကမည္ကို က်ယ္ျပန္႔စြာ ေရးသား ေဟာေျပာ အသိေပးၾကရမည္ ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ ေရးသား ေဟာေျပာ အသိေပးရန္မွာလည္း တစ္ဦး တစ္ဖြဲ႕ တစ္ႏိုင္ငံတည္းသာ မဟုတ္ဘဲ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္သူအားလံုးက ပါ၀င္လႈပ္႐ွားၾကရန္ လိုအပ္သည္။
ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားကို မဆိုထားဘိ၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံမ်ားတြင္ပါ ထိုသို႔ အသိေပး ေရးသားေဟာေျပာမႈမ်ားမွာ ျဖစ္သင့္သေလာက္ မက်ယ္ျပန္႔ေသးေခ်။ လူသား အေတာ္မ်ားမ်ားသည္ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲေနျခင္းကို စိတ္မ၀င္စားၾကေသးျခင္း၊ အခ်ဳိ႕က လူ႕ပေယာဂေၾကာင့္ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲေနသည္ ဆိုျခင္းကို လက္မခံၾကေသးျခင္းတို႔က ယင္းအခ်က္ကို သက္ေသထူေနသည္။
သို႔ေသာ္ အားတက္ဖြယ္အခ်က္မွာ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈ လကၡဏာမ်ား ပိုမိုသိသာ ျပင္းထန္လာေနသည္ႏွင့္အမွ် ယင္းအေၾကာင္းကို ဦးစားေပး ေရးသားတင္ဆက္မႈ တျဖည္းျဖည္း မ်ားျပားလာေနျခင္း ျဖစ္သည္။
ေနာက္ဆံုးဥပမာတစ္ခုအျဖစ္ျဖင့္ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ေမလအတြင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ထုတ္ေ၀ခဲ့ေသာ စာအုပ္တစ္အုပ္၌ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈအေၾကာင္းကို အထူး ေဆာင္းပါးတစ္ခုအျဖစ္ ထည့္သြင္းထားသည္ကို ညႊန္ျပလိုသည္။ အလြန္လိုအပ္ေနေသာ ေဆာင္းပါးျဖစ္၍ ဂ႐ုတစိုက္ ဖတ္ၾကည့္မိသည္။
သို႔ေသာ္ ဖတ္ၿပီးေသာအခါတြင္မူ ယင္းကို ေတြ႕စက ျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာ အားတက္ျခင္း ၀မ္းသာျခင္းတို႔မွာ ေပ်ာက္ကြယ္ သြားေတာ့သည္။ ယင္းေဆာင္းပါးပါ အခ်က္အခ်ဳိ႕မွာ မွားယြင္း လြဲေခ်ာ္ေနသည္ကို ေတြ႕ရ၍ ျဖစ္သည္။ အခ်ဳိ႕မွာ အမႈမဲ့အမွား ျဖစ္၍ သိသာထင္႐ွားေသာ္လည္း အမ်ားအျပားမွာ ေသခ်ာစြာ ေလ့လာမထားဘဲ အထင္ျဖင့္ ေရးသားထားသည္။ ေဆာင္းပါး႐ွင္၏ အထင္ သို႔မဟုတ္ ယူဆခ်က္မ်ားမွာ တကယ့္လက္ေတြ႕ႏွင့္ မ်ားစြာ ကြာဟလ်က္ ႐ွိသည္။
ယင္းစာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ ၁၃၈၊ ပထမေကာ္လံတြင္ ေအာက္ပါအတိုင္း ဖတ္ရသည္။
“အစဥ္ခဲေနသည့္ အာတိတ္သမုဒၵရာ၌ ေရခဲတံုးမ်ား၏ အပူသည္ ေလ်ာ့နည္းလာေနသည္။”
ေဆာင္းပါး႐ွင္က ေရခဲတံုးမ်ား၏ အပူခ်ိန္တက္လာေနေၾကာင္း ဆိုလိုရင္း ျဖစ္ပါလိ္မ့္မည္။ အာတိတ္ေရခဲျပင္ အပူခ်ိန္တက္၍ အရည္ေပ်ာ္လာေနျခင္းကို ကမၻာ့သတင္းမ်ားတြင္ မၾကာခဏ ဖတ္႐ႈေနရသည္။ ထင္႐ွားလွေသာ အမွားျဖစ္၍ စာဖတ္သူအားလံုးက မိမိဘာသာ ျပင္ဖတ္ယူႏိုင္ပါသည္။
သာမန္ပရိသတ္ ျပင္ဖတ္ဖို႔ မလြယ္လွသည့္ အမွားမ်ားကို ေထာက္ျပလိုပါသည္။
“ဖန္လံုအိမ္ဓာတ္ေငြ႕အမ်ဳိးမ်ဳိး႐ွိသည္။ ၄င္းတို႔မွာ ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္၊ မီသိန္း၊ ႏိုက္ထ႐ိုဂ်င္ေအာက္ဆိုက္ ..... ”(ယင္းစာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ ၁၃၇၊ ဒုတိယေကာ္လံ)
ေလထုဆိုင္ရာဓာတုေဗဒနယ္ပယ္တြင္ ႏိုက္ထ႐ိုဂ်င္ ေအာက္ဆိုက္ဟု ဆိုလွ်င္ Nitric oxide(NO)ႏွင့္ Nitrogen dioxide(NO2) တို႔ကို ရည္ညႊန္းပါသည္။ ယင္းႏွစ္မ်ဳိးလံုးကို ဖန္လံုအိမ္ ဓာတ္ေငြ႕မ်ားဟု ပညာ႐ွင္မ်ားက မသတ္မွတ္ပါ။ ႏိုက္ထ႐ိုဂ်င္ႏွင့္ ေအာက္ဆီဂ်င္ ေပါင္းစပ္ထားသည့္ အျခားဓာတ္တစ္မ်ဳိးျဖစ္ေသာ Nitrous oxide (N2O)ကိုသာ ဖန္လံုအိမ္ဓာတ္ေငြ႕ဟု သတ္မွတ္ပါသည္။
ေဆာင္းပါး႐ွင္က ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ကို လူ႕က်န္းမာေရး၏ အႏၲရာယ္ႀကီးတစ္ခုအျဖစ္ ေနရာမ်ားစြာတြင္ ေရးသားထားသည္။ ယင္းတို႔ထဲမွ အခ်ဳိ႕မွာ -
(၁) ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ဓာတ္သည္ ကင္ဆာေရာဂါကို ျဖစ္ေစႏိုင္ေၾကာင္း၊ သို႔မဟုတ္ ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္သည္ က်န္းမာေရးကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ေသာျဒပ္တစ္ခုဟု ေကာက္ခ်က္ခ်ႏိုင္သည္။ (ယင္းစာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ ၁၃၇၊ ပထမေကာ္လံ)
(၂) ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္က အဆုပ္ကင္ဆာကို ျဖစ္ေစႏိုင္ေၾကာင္း ယူဆႏိုင္သည္။ (ယင္းစာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ ၁၄၃၊ ဒုတိယေကာ္လံ)
(၃) ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ကို ႐ွဴျခင္း၊ ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ ေပ်ာ္၀င္ေနေသာ ေဖ်ာ္ရည္မ်ား(Carbonated Drinks)ကို မွန္မွန္ေသာက္သံုးသူမ်ားသည္ ကင္ဆာေရာဂါ၊ အဆုပ္ေရာဂါအစ႐ွိသည့္ ေရာဂါဆိုးမ်ား ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း သိ႐ွိႏိုင္သည္။ (ယင္းစာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ ၁၄၄၊ ဒုတိယေကာ္လံ)
ယေန႔တစ္ကမၻာလံုးတြင္ ကိုကာကိုလာ အစ႐ွိသည့္ ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ ေပ်ာ္၀င္ေနေသာ အခ်ဳိရည္အမ်ဳိးမ်ဳိးကို ေသာက္သံုးေနၾကရာ ေဆာင္းပါး႐ွင္ ယူဆသည့္အတိ္ုင္းသာ မွန္ပါက ကမၻာတြင္ ကင္ဆာေရာဂါ မျဖစ္ႏိုင္သူ အလြန္႐ွားသြားပါလိမ့္မည္။
ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္သည္ လူ႕က်န္းမာေရးကို ထိခိုက္သည္ဟု အေမရိကန္ ပတ္၀န္းက်င္ ကာကြယ္ေရး ေအဂ်င္စီက ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတာ့ ႐ွိသည္။ သို႔ေသာ္ ယင္း ဆံုးျဖတ္ခ်က္မွာ ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚေသာ ေလထုပူေႏြးမႈ ရာသီဥတုေျပာင္းမႈ ေလထုညစ္ညမ္းမႈတို႔မွတစ္ဆင့္ လူမ်ား ေရာဂါရ ေသဆံုးၾကသည္ကို ရည္ညႊန္းျခင္း ျဖစ္သည္။ တစ္နည္းဆိုရလွ်င္ ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္သည္ သြယ္၀ိုက္၍ သို႔မဟုတ္ တစ္ဆင့္ခံ လူ႔က်န္းမာေရးကို အႏၲရာယ္ျပဳေၾကာင္း ေၾကျငာခဲ့သည္။ ယင္းေၾကာင့္ ကင္ဆာစေသာ ေရာဂါမ်ားကို တိုက္႐ိုက္ျဖစ္ေစသည္ဟု မည္သည့္အဖြဲ႕အစည္းကမွ် မေျပာပါ။ ဤအခ်က္ကို ေဆာင္းပါး႐ွင္က တစ္ေနရာတြင္ ေအာက္ပါအတိုင္း အသိအမွတ္ျပဳ ေရးသားထားသည္။
“ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ႏွင့္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေဆးပညာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္သည္ က်န္းမာေရးကို ထိခိုက္ေစႏိုင္သည္ဟု တိက်ျပတ္သားစြာ ေဖာ္ျပထားသည္ကို မေတြ႕ရေသးေပ။” (ယင္းစာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ ၁၄၃၊ ပထမႏွင့္ ဒုတိယေကာ္လံ)
ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕စသည္တို႔က ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ကို က်န္းမာေရးအတြက္ အႏၲရာယ္ျဖစ္ေၾကာင္း မေျပာသည္ကို ေဆာင္းပါး႐ွင္က အားမလို အားမရျဖစ္ၿပီး မိမိ အယူအဆကို အမ်ားျပည္သူက လက္ခံေစလိုေသာစိတ္ျဖင့္ ေဆာင္းပါးတြင္ ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ ထုတ္ေဖာ္ ေရးသားထားပံုရသည္။ ေဆာင္းပါး႐ွင္သည္ မိမိယူဆခ်က္ကို ထုတ္ေဖာ္ႏိုင္ေသာ္လည္း တစ္ကမၻာလံုးမွ ပညာ႐ွင္မ်ား လက္ခံထားသည္ႏွင့္ ဆန္႔က်င္ေနေသာ ယူဆခ်က္ကို ယင္းေဆာင္းပါး ပါ႐ွိသည့္၊ စာဖတ္ပရိသတ္မ်ားက အလြန္ခိုင္လံုသည္ဟု သတ္မွတ္ထားေသာ စာအုပ္မ်ဳိးတြင္ ေဖာ္ျပျခင္းမွာ သင့္ မသင့္ စဥ္းစားစရာ ျဖစ္ပါသည္။
ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္သည္ သာမန္ပမာဏမွ်ျဖင့္ လူ႕က်န္းမာေရးကို တိုက္႐ိုက္ထိခိုက္ကာ ကင္ဆာစေသာ ေရာဂါႀကီးမ်ား မျဖစ္ေစႏိုင္ေၾကာင္း စဥ္းစားလွ်င္ အလြယ္တကူ ေပၚပါသည္။ လူအပါအ၀င္ ေလကို႐ွဴ၍ အသက္႐ွင္ေနသူမွန္လွ်င္ ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ႏွင့္ မကင္းႏိုင္ပါ။ မိမိတို႔ ႐ွဴထုတ္လိုက္ေသာ ထြက္သက္ေလတြင္ ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ အေျမာက္အမ်ား ပါသည္။ ယင္းတို႔သည္ လူတို႔၏ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းကို ျဖတ္၍ ခႏၶာကိုယ္တြင္းမွ ထြက္လာ ၿပီးမွသာ ေလထဲသို႔ ေရာက္သည္။ ပြဲလမ္းသဘင္၊ ဘတ္စ္ကား စေသာ လူသူထူထပ္ေသာ ေနရာမ်ား႐ွိ လူတို႔သည္ အျခားသူတို႔ ႐ွဴထုတ္ေသာ ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ကို အနည္းႏွင့္ အမ်ား ႐ွဴမိၾကသည္သာ ျဖစ္သည္။ ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ႏွင့္ ခႏၶာကိုယ္ အတြင္း အျပင္ ထိေတြ႕မိ၍ ေရာဂါရမည္ဆိုလွ်င္ ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္သည္ အႀကီးမားဆံုး လူသတ္သမား ျဖစ္ေနပါလိမ့္မည္။
တစ္ဖန္ ေဆာင္းပါး႐ွင္သည္ ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ကို ယင္းႏွင့္ မည္သို႔မွ် မသက္ဆိုင္ေသာ သဘာ၀အႏၲရာယ္တစ္ခု၏ တရားခံအျဖစ္ ေရးသားထားသည္ကိုလည္း ဖတ္႐ႈရ ျပန္သည္။
“မိုးသည္းထန္စြာ႐ြာသြန္းျခင္းသည္ ေလထုတြင္း၌ ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ျပင္းအား ျမင့္မားလာမႈေၾကာင့္ ကမၻာႀကီးပူေႏြးျခင္းႏွင့္ ရာသီဥတုေဖာက္ျပန္မႈ ျဖစ္သည့္ သာဓကတစ္ခု ျဖစ္သည္။ အျခားသာဓကတစ္ခုအျဖစ္ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္တြင္ ျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာ အင္ဒိုနီး႐ွား ဆူနာမီေရလိႈင္းႀကီး ျဖစ္သည္။”(ယင္းစာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ ၁၄၀၊ ဒုတိယေကာ္လံ) အစခ်ီကာ ဆူနာမီေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚေသာ အေသအေပ်ာက္ အပ်က္အစီးမ်ားကို အေသးစိတ္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ဆူနာမီလိႈင္းသည္ ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ေၾကာင့္ ေပၚေပါက္သည္ဟု ဆိုလိုေၾကာင္း နားလည္ရသည္။ ဆူနာမီလိႈင္းမ်ားသည္ ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ေၾကာင့္ ေပၚလာျခင္း မဟုတ္ပါ၊ ေရေအာက္ငလ်င္ေၾကာင့္ ေပၚလာျခင္း ျဖစ္သည္။
၁၉၀၀ ျပည့္ႏွစ္မွ စ၍ လႈပ္ခါခဲ့ေသာ ကမၻာ့ငလ်င္မ်ား အနက္ စတုတၳ အားအေကာင္းဆံုး စာရင္း၀င္သည့္ အင္ဒိုနီး႐ွား ငလ်င္ႀကီးသည္၂၀၀၄ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၂၆ ရက္ေန႔က လႈပ္ခဲ့သည္။ ငလ်င္တိုင္းတာေရးယူနစ္တစ္ခု ျဖစ္ေသာ ရစ္ခ္ တာ စေကး ၉ ႐ွိေသာ ယင္းငလ်င္ေၾကာင့္ ေရေအာက္ေျမလႊာမ်ား အခ်င္းခ်င္း ထိစပ္ရာ အက္ေၾကာင္းႀကီးတစ္ေလွ်ာက္ အေပၚ ေအာက္ ေပ ၃၀ ခန္႔ ကြဲထြက္ကာ တုန္ခါလႈပ္ခတ္မႈေၾကာင့္ ယင္းေျမလႊာမ်ားေပၚ႐ွိ ေရထုသည္လည္း လိုက္ပါတုန္ခါၿပီး အဆိုပါေနရာက္ု ဗဟိုျပဳ၍ ေရထုႀကီး ပတ္၀န္းက်င္ အရပ္ရပ္သို႔ စတင္ ေ႐ြ႕လ်ားခဲ့သည္။
ေရထုႀကီးသည္ နက္႐ိႈင္းေသာပင္လယ္ေရျပင္က်ယ္ကို ျဖတ္ၿပီးေနာက္ ကမ္းစပ္ေရတိမ္ပိုင္းကို ေရာက္ေသာအခါ ေရတိမ္ပိုင္းကို ေဆာင့္မိေသာ အ႐ွိန္ေၾကာင့္ လိႈင္းသည္ မူလက ေပအနည္းငယ္သာျမင့္ရာမွ ေပ ၅၀၊ ေပ ၁၀၀ အထိ တဟုန္ထိုး ျမင့္မားသြားကာ ဆူနာမီေရလိႈင္းအျဖစ္ အသက္အိုးအိမ္ စည္းစိမ္တို႔ကို ဖ်က္ဆီးခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ ယင္းလိႈင္းသည္ ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ႏွင့္ မည္သို႔မွ် ဆက္စပ္ ပတ္သက္မႈ မ႐ွိပါ။
အဆိုပါ ေဆာင္းပါးပါ႐ွိရာ စာအုပ္သည္ ျမန္မာစာေပေလာက၌ အစဥ္အဆက္ ၾသဇာႀကီးမားေသာေၾကာင့္ လည္းေကာင္း၊ ေဆာင္းပါး႐ွင္သည္ ပါရဂူဘြဲ႕ရ(မိုးေလ၀သႏွင့္ ရာသီဥတုဆိုင္ရာ ပါရဂူ မဟုတ္ပါ)တစ္ဦး ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ လည္းေကာင္း စာဖတ္ပရိသတ္က အထက္ပါ အမွားမ်ားကို အမွန္ထင္သြားမည္ကို စိုးရိမ္မိပါသည္။
ထုိေဆာင္းပါးပါ အလြဲမ်ားကို ဆန္႔က်င္၍ တစ္ဦးတစ္ေယာက္က အမွန္ကို ေရးလာလွ်င္ အမွားဟု ထင္သြားမည္ကိုလည္း စိုးရိမ္လွပါသည္။
|
|
|
|