|
ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈကို အမ်ားျပည္သူသိ႐ွိေအာင္ ႀကိဳးပမ္းခ်က္မ်ား
|
|
29-Oct-08
|
ပတ္၀န္းက်င္ညစ္ညမ္းမႈ၊ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈအႏၲရာယ္တို႔ျဖင့္ အၿခိမ္းေျခာက္ခံေနရေသာကမၻာကို တိုင္းမဂၢဇင္းက ၁၉၈၈ ခုႏွစ္၏ အထူးျခားဆံုးၿဂိဳဟ္အျဖစ္ ေ႐ြးခ်ယ္ကာ မ်က္ႏွာဖံုးေဆာင္းပါး ေရးသား၍ တပ္လွန္႔ခဲ့သည္။
|
ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈ၏ဒဏ္သည္ ကမၻာ့ ေျမထု, ေရထု, ေလထုႏွင့္ သယံဇာတမ်ား၊ မ်ဳိးစိတ္မ်ား ႐ွင္သန္ေရး စသည္တို႔ကိုပါ ထိခိုက္ေစလ်က္ ႐ွိေၾကာင္း က်ယ္ျပန္႔စြာ အသိေပးရန္ လိုေနေသးသည္။
|
|
ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈ၏ ဆိုးက်ဳိးမ်ားကို ေလ်ာ့ပါးေအာင္ ႀကိဳးစားေနၾကရာ၌ အမ်ားျပည္သူသိ႐ွိကာ တက္ၾကြစြာ ပါ၀င္လာေရးသည္ အခရာက်လွသည္။ အမ်ားျပည္သူကို လံႈ႕ေဆာ္ ရာတြင္ မီဒီယာအမ်ဳိးမ်ဳိး၏ က႑ကို အားကိုးရသည္။ ဖန္လံုအိမ္ ဓာတ္ေငြ႕မ်ားႏွင့္ ဖန္လံုအိမ္အာနိသင္တို႔အေၾကာင္းကို ၁၉ ရာစုႏွစ္ ကတည္းက လူတို႔သိ႐ွိခဲ့ေသာ္လည္း ယင္းတို႔ေၾကာင့္ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲျခင္းကို မီဒီယာမ်ားတြင္ စတင္ေဖာ္ျပခဲ့သည္မွာ ႏွစ္ ၅၀ ခန္႔သာလွ်င္ ႐ွိေသးသည္။ အေမရိကန္တြင္ ထိုစဥ္က နာမည္ႀကီးမဂၢဇင္းတစ္ေစာင္ ျဖစ္သည့္ The Saturday Evening Postတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္မွာ ကမၻာႀကီး ပူေႏြးလာမႈႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ကမၻာ့ပထမဆံုး ျဖစ္ဖြယ္ရာ႐ွိသည္။ ယင္းေဆာင္းပါး တြင္ “ၿပီးခဲ့ေသာ ေဆာင္းရာသီတြင္ အေအးေပါ့ခဲ့ျခင္းမွာ သဘာ၀အေလ်ာက္ ျဖစ္ျခင္းေလာ ? ကမၻာႀကီး ပူေႏြးလာေန ေသာေၾကာင့္ေလာ?” ဟု ေမးခြန္းထုတ္ထားသည္။ တစ္ဆက္တည္းတြင္ ကမၻာ့ရာသီဥတုသည္ ေန၏ လႈပ္႐ွားမႈေၾကာင့္ ေျပာင္းလဲႏိုင္သည္ဟု ေရးသားခဲ့ေသာ္လည္း ဖန္လံုအိမ္ဓာတ္ေငြ႕ကိုမူ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပခဲ့ျခင္း မ႐ွိေပ။
ထင္သေလာက္မႀကီးသည့္ကမၻာ
လူတို႔၏ အျမင္တြင္ ကမၻာေျမျပင္သည္ အဆံုး, အစမ႐ွိဟု ထင္ရေလာက္ေအာင္ က်ယ္ျပန္႔လွသည္။ အမိႈက္, အညစ္အေၾကးစသည္တို႔ကို ထုတ္ခ်င္တိုင္း ထုတ္၊ စြန္႔ခ်င္တိုင္း စြန္႔သည့္တိုင္ေအာင္ မည္သည့္ဆိုးက်ဳိးမွမ႐ွိဘဲ က်ယ္လြန္းလွသည့္ ေျမထု, ေရထုု, ေလထုထဲတြင္ သဘာ၀အေလ်ာက္ ေပ်ာက္ကြယ္သြား စိမ့္၀င္သြားမည္ဟု အထင္မွားခဲ့ၾကသည္။ ၁၉၆၈ ခုႏွစ္တြင္ လသို႔ သြားေရာက္သည့္ အာကာသယာဥ္မွဴးမ်ားက ႐ိုက္ယူေပးပို႔ေသာ အေျပာက်ယ္လွသည့္ ေလဟာျပင္ထဲတြင္ အထီးက်န္ဆန္စြာ လြင့္ေမ်ာေနေသာ ကမၻာကို ေတြ႕လိုက္ရေသာအခါ ကမၻာသည္ မိမိတို႔ ထင္ထားသေလာက္ မႀကီးလွသျဖင့္ လူတို႔၏ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားေၾကာင့္ ပတ္၀န္းက်င္ အလြယ္တကူ ညစ္ညမ္းလာႏိုင္မွန္း စ,တင္ သေဘာေပါက္လာၾကသည္။
သို႔ေသာ္ ယင္းအခ်ိန္က လူသားတို႔ ႀကံဳေတြ႕ခံစား ေနၾကရသည္မွာ ပူေႏြးလာေနေသာ ရာသီဥတုမဟုတ္ဘဲ အခိုက္အတန္႔အားျဖင့္ က်ဆင္းေနေသာ အပူခ်ိန္သာလွ်င္ ျဖစ္သည္။ အခ်ဳိ႕က ေလထုတြင္းေရာက္ အမႈန္မ်ားက ေနေရာင္ကို ကာဆီးထားသျဖင့္ ကမၻာ့အပူခ်ိန္ တျဖည္းျဖည္း က်ဆင္းလာေနသည္ဟု ယူဆခဲ့ၾကသည္။ ပညာ႐ွင္ အမ်ားအျပားကမူ ကမၻာႀကီး အပူဘက္သို႔ ဦးတည္လာေနေၾကာင္း ရိပ္မိခဲ့ၾက သည္။ ၁၉၇၂ ခုႏွစ္ထုတ္ “သဘာ၀ ဂ်ာနယ္”တြင္ ပညာ႐ွင္ ေဂ်အက္စ္ေဆာယားက ၂၀ ရာစု မကုန္မီ ကမၻာ့အပူခ်ိန္သည္ ၀ ဒသမ ၈ ဒီဂရီ စင္တီဂရိတ္ ျမင့္တက္လာႏိုင္သည္ဟု ခန္႔မွန္းခဲ့ရာ တကယ္တက္လာသည္ႏွင့္ လြန္စြာ နီးစပ္သည္။ ၁၉၈၀ ျပည့္ႏွစ္ မေရာက္မီ ကေလးတြင္မူ အေမရိကန္ အမ်ဳိးသားသိပၸံ အကယ္ဒမီက ျမင့္တက္လာေနေသာ ကာဘြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ပမာဏေၾကာင့္ ကမၻာ့အပူခ်ိန္လည္း တက္လာေနေၾကာင္း အတည္ျပဳခဲ့သည္။ ကြန္ပ်ဴတာ ရာသီဥတုေမာ္ဒယ္မ်ားျဖင့္ တြက္ခ်က္မႈကလည္း ယင္းအခ်က္ကို ေထာက္ခံသည္။
၁၉၈၀ ျပည့္ႏွစ္လြန္ကာလမ်ားတြင္ ကမၻာပူေႏြးလာေနျခင္းအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးေျပာဆိုေနမႈမ်ား ႐ွိခဲ့သာ္လည္း ယင္းေဆြးေႏြးမႈမ်ားမွာ သုေတသနဌာနမ်ား၊ ဓာတ္ခဲြခန္းမ်ား၊ အစိုးရဌာနမ်ားတြင္သာ ျဖစ္ခဲ့ၿပီး အမ်ားျပည္သူတို႔အၾကားသို႔ က်ယ္ျပန္႔စြာ မေရာက္လာခဲ့ေပ။
အိုဇုန္းအေပါက္
၁၉၈၅ ခုႏွစ္တြင္ အႏၲာတိတ္ေဒသ ေလထု၌ အိုဇုန္းအေပါက္ကို ေတြ႕႐ွိမႈသည္ ကမၻာ့ပတ္၀န္းက်င္ ေရးရာတြင္ အမ်ားျပည္သူတို႔ကို ႏိုးၾကားလာေစသည့္ အခ်က္ ျဖစ္သည္။ အိုဇုန္းလႊာ ေပါက္ေနျခင္းက ကမၻာ့ေလထုသည္ လူတို႔ ထင္ရာစိုင္းတိုင္း အေျပာင္းအလဲမ႐ွိ ႀက့ံႀကံ့ခံေနမည္ဆိုေသာအခ်က္ မဟုတ္မွန္ေၾကာင္း ကြက္ကြက္ကြင္းကြင္း ျပလိုက္သည္။ တစ္ဖန္ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္တြင္ အေမရိကန္ျပည္၌ အပူလြန္ကဲကာ ရဲလိုးစတုန္းအမ်ဳိးသားဥယ်ာဥ္တြင္ ေတာမီး အႀကီးအက်ယ္ ေလာင္ျခင္း၊ မစၥစၥပီျမစ္၏ အခ်ဳိ႕အစိတ္အပိုင္းမ်ား ခန္းေျခာက္သြားျခင္းတို႔ကို ေတြ႕ရေသာအခါ ကမၻာပူေႏြးလာမႈ၏ ဆိုးက်ဳိးမ်ားကို အေမရိကန္ျပည္သူတို႔ ျမည္းစမ္းခြင့္ ရသြားၾကသည္။ သိပၸံပညာ႐ွင္ ဂ်ိမ္စ္ဟန္ဆင္ က အေမရိကန္ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္တြင္ ကမၻာႀကီး ပူေႏြးလာေနသည္မွာ ၉၉ ရာခိုင္ႏႈန္း ေသခ်ာေနေၾကာင္း၊ ပူေႏြးလာျခင္းမွာ လူ႔ပေယာဂေၾကာင့္ အမ်ားႀကီး ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း အစီရင္ခံခဲ့သည္။
ယင္းေနာက္ပိုင္းတြင္ စာနယ္ဇင္းမ်ားက ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈ ျပႆနာကို အေရးတယူ ေဖာ္ျပလာခဲ့ၾကသည္။ ၾသဇာႀကီးမားေသာ တိုင္းမဂၢဇင္းသည္ ႏွစ္တစ္ႏွစ္ကုန္တိုင္း ယင္းႏွစ္အတြင္း ျဖစ္ပ်က္ခဲ့သည့္ သတင္းမ်ားေပၚတြင္ အေျခခံ၍ ႏွစ္၏ အထူးျခားဆံုး လူသားကို ေ႐ြးခ်ယ္ေလ့႐ွိေသာ္လည္း ၁၉၈၈ ခုႏွစ္အတြက္ ေ႐ြးခ်ယ္ရာတြင္ လူကို မေ႐ြးဘဲ “အၿခိမ္းေျခာက္ခံေနရေသာ ကမၻာ”ကို ေ႐ြးခ်ယ္ခဲ့သည္။ ပတ္၀န္းက်င္ ညစ္ညမ္းမႈ၊ ရာသီဥတု ပူေႏြးလာမႈတို႔ေၾကာင့္ ယိုယြင္းလာ ေနေသာ ကမၻာ့အေျခအေနကို မ်က္ႏွာဖံုးေဆာင္းပါးျဖင့္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ထြက္ၿပီ
ဤ၀က္ဘ္ဆိုက္ပါ အခ်က္အလက္မ်ား ကို ထပ္မံျဖည့္စြက္ တည္းျဖတ္ကာ စာအုပ္ပံုစံအျဖစ္ ဖြဲ႕စည္း၍ ျမင္ရခဲေသာ ပံုေပါင္းမ်ားစြာႏွင့္ အတူ ထုတ္ေ၀ လိုက္ေသာ ေက်ာ္ဦး၏ ဥတုရာသီေျပာင္းခဲ့ၿပီ စာအုပ္ ထြက္ပါၿပီ။
ျပည္တြင္းတြင္ေရာ၊ ျပည္ပမွပါ ၀ယ္ယူႏိုင္ရန္ စီစဥ္ထားပါသည္။ ၀ယ္ယူလိုလွ်င္ Click here
စာျမည္းဖတ္႐ႈလုိေသာ္ Click here
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Yahoo! News: Climate Change
|
|